Z tego artykułu dowiesz się:

Wyobraźcie sobie krzak konopi. Łodyga, liście, kwiaty i … zapach. Skąd on się bierze? Otóż warunkuje go obecność olejków eterycznych. A głównym składnikiem olejków eterycznych są terpeny. O tym, czym dokładnie są terpeny, jakie mają właściwości i jakie pełnią funkcje możecie przeczytać w artykule Terpeny, czyli sekret barwy i zapachu roślin. Dzisiaj natomiast skupimy się na terpenach, które możemy znaleźć w konopiach.

Skąd się biorą terpeny w konopiach?

THC, CBD, CBG, te nazwy kojarzy raczej każdy. Te fitokannabinoidy są wydzielanie przez trichomy, czyli gruczoły żywiczne. Ewolucja wskazuje, że trichomy u konopi pełniły głównie funkcję obronną. Żywicę wytwarza warstwa wyspecjalizowanych komórek, które znajdują się w okolicy wierzchołka łodygi trichomów. Wyróżniamy kilka rodzajów trichomów u konopi. Trichomy bulwiaste, są najmniejsze i można je znaleźć praktycznie na całej powierzchni rośliny. Główkowate bezpodstawkowe są nieco większe, jednak największe są trichomy główkowato nóżkowate, jesteśmy w stanie dostrzec je bez problemu gołym okiem. To właśnie ten typ dostarcza hodowcom największą ilość żywicy, która zawiera kannabinoidy i terpeny. Kiedy konopia dojrzewa i zbliża się okres jej zbioru, gruczoły żywiczne niekiedy zmieniają kolor z bezbarwnych na mleczne, aby ostatecznie osiągnąć bursztynowo czerwoną barwę. Żywicę wytwarzają również trichomy bezszypułkowe, które posiadają główkę, w której podobnie jak bulwiaste, magazynują żywicę. U konopi występują również jednokomórkowe trichomy, które nie zawierają gruczołów, zatem nie wytwarzają żywicy. Pełnią one najprawdopodobniej funkcję ochrony mechanicznej, znajdują się na wierzchniej i spodniej stronie liści. Innym typem trichomów pozbawionych gruczołów są trichomy cystolityczne.

Ewolucja wskazuje, że trichomy u konopi pełniły głównie funkcję obronną.

Działanie synergistyczne terpenów

CBD jest niezwykle cenionym niepsychoaktywnym kannabinoidem. Jednak aktualna wiedza pozwala nam zacząć równie doceniać terpeny. Udowodnione naukowo jest synergistyczne działanie terpenów z kannabinoidami, między innymi właśnie z CBD. Wspomagają one działanie CBD dodatkowo je wzmacniając. W publikacji “The Entourage Effect” opisano, że kannabinoidy nie działają równie skutecznie po ich wyizolowaniu z tkanek, kiedy nie współdziałają z terpenami. Ponadto udowodniono, że terpeny działają bezpośrednio, same dają efekt terapeutyczny, a dodatkowo kannabidiolu (CBD) oraz innych kannabinoidów.

Terpeny naturalną ochroną konopi

Widząc pozytywny, porównywalny do CBD wpływ terpenów na organizm ludzki nie dziwi ich działanie na same wydzielające je rośliny. Związki te z jednej strony przywołują owady zapylające, a z drugiej chronią przed szkodnikami i patogenami. Co więcej są naturalną ochroną przed stresem środowiskowym oraz biorą czynny udział w naprawach uszkodzeń, przykładowo w zasklepianiu się ran powstałych po ataku szkodnika.

Terpeny konopne

W konopiach zidentyfikowano do tej pory ponad 100 różnych terpenów. Każdy gatunek i szczep mają własny, unikatowy skład tych związków. Poniżej znajdziesz opis najlepiej poznanych i najczęściej występujących terpenów konopnych.

Alfa-pinen

Cykliczny monoterpen o lekko sosnowym zapachu. Występuje w konopiach, ale też w rozmarynie, skórce pomarańczy czy eukaliptusie. Związek ten ma działanie przeciwzapalne. Z tego względu uważa się, że jest wskazany w terapii stwardnienia rozsianego, choroby Leśniowskiego-Crohna, czy zapaleniach stawów. Alfa-pinen to terpen, który rozszerza oskrzela, dzięki czemu ułatwia oddychanie. Oprócz tego dowiedzione jest jego działanie przeciwbakteryjne.

Linalol

Terpen ten występuje w dwóch odmianach i w zależności od niej charakteryzuje się różnym zapachem. Forma S ma słodki, kwiatowy zapach, a forma R drzewiasty. Źródłem tego związku są konopie, lawenda, mandarynka, jaśmin, cytryna, bergamotka. Wykorzystywany jest w wielu kosmetykach, jednak jego zastosowanie nie ogranicza się tylko do nich. Związek ten wykazuje działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe i przeciwutleniające. Stosowany jest także jako środek do odstraszania szkodników. Warto wspomnieć o tym, że linalol wpływa na niebezpieczne drobnoustroje chorobotwórcze: drożdżaki Candida albicans, pałeczkę jelitową Escherichia coli i gronkowca Staphylococcus aureus. Natomiast nie daje efektu w stosunku do Pseudomonas aeruginosa, czyli pałeczki ropy błękitnej, która tak jak powyższe drobnoustroje zanieczyszcza kosmetyki.

Beta-karofilen

Dwucykliczny sekswiterpen występujący między innymi w goździkach, konopiach, cynamonie, rozmarynie, chmielu. Jest jednym z najlepiej poznanych, uznanych za całkowicie bezpieczne terpenów. Z dobrym skutkiem łączy się z receptorami CB2 w mózgu. Badania potwierdzają, że jest to jeden z terpenów, które działają synergistycznie w stosunku do kannabinoidów. Dzięki temu wpływają na poprawę stanu zdrowia i dobre samopoczucia. Terpen ten stymuluje produkcję neuroprzekaźnika dopaminy. Osłabia odczuwanie bólu poprzez zablokowanie sygnałów bólowych.

Linalol jest stosowany także jako środek od odstraszania szkodników.

Terpinolen

Terpinolen to kolejny terpen, który znajduje się w żywicy konopnej. Związek ten ma dowiedzione badaniami działanie przeciwnowotworowe. Co więcej działa uspokajająco, a także wykazuje działanie przeciwdrobnoustrojowe przeciwko bakteriom i grzybom, a także jest antyoksydantem.

Limonen

Monoterpen, którego nazwa pochodzi od głównego źródła, w którym powstaje: cytryn. Związek ten ma działanie uspokajające, wpływa na poprawę nastroju i zredukowanie stresu. Posiada właściwości przeciwdrobnoustrojowe (przeciwko grzybom i bakteriom), potencjalnie użyteczny w schorzeniach przewodu pokarmowego (refluks i zgaga). Trwają badania nad jego działaniem przeciwnowotworowym.

Konkludując, konopie są bardzo bogatym źródłem terpenów. Niewątpliwie związki te tak samo jak kannabinoidy takie jak CBD, czy CBG wpływają na terapeutyczne właściwości tych roślin. Ta grupa związków nie jest bardzo dobrze przebadana, jednak z roku na rok liczba badań rośnie i jesteśmy na dobrej drodze do ich dokładnego poznania.

Mikrobiolog, bioanalityk, młody naukowiec z zamiłowaniem do fizjologii roślin i ziołolecznictwa. Studentka kryminologii otwarta na wszelkie naukowe (i mniej naukowe) dyskusje.

Izabela Zaprawa